Review: Het Ultieme Handboek Voor Het Friese Paard

Van Tjeerd Bouwma een echte aanbeveling!

Review: Het Ultieme Handboek Voor Het Friese Paard

Het Friese paard gaan we vandaag behandelen in deze review. Een bijzonder paardenras. En wel het Friese paard, in fokkerstermen bekend als Friesian. Er is een bijzonder goed boek op de markt van Tjeerd Bouwma. Dit boek heet;

Het Ultieme Handboek Voor Het Friese Paard

De informatie die je niet mag missen als je van het Friese Paard houdt.

Inhoudsopgave

Geschiedenis van het Friese paard

Als we in de geschiedenis gaan zoeken naar vermeldingen van het Friese paard komen we al voor  het begin van onze jaartelling uit.
Hiermee is het dan ook het oudste inheemse paardenras van Nederland. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld het Geldersche Rijpaard wat veel later pas zou zijn ontstaan.

Rare jongens die Romeinen!

De Romeinen zouden in hun reizen door Europa al ergens in onze noordelijke regio’s paarden hebben geconfiskeerd.
Deze paarden moesten de Romeinen helpen in hun expedities richting Brittania. Zo zouden de Friese paarden de soldaten hebben geholpen bij de bouw van Hadrianus Wall. Verschillende schrijvers uit de latere eeuwen schreven al over de Friese paarden als voorouders van het huidige Shire ras en de Fellpony. 

Komen we enkele eeuwen later terecht in de middeleeuwen dan verschijnt de naam van Willem de Veroveraar. Hij zou veelvuldig gebruik hebben gemaakt van paarden die grote overeenkomsten hadden met het Friese paard. Er bestaan uit die tijd afbeeldingen van ridders gezeten op paarden die lijken op Friese paarden.Tijdens de tachtig jarige oorlog is het ras waarschijnlijk gekruist met de meer warmbloedige Andalusische en Arabische rassen. Dit heeft geleid tot het huidige type Friese paard welke ook gezien wordt als warmbloedpaard. 

Werk- en gevechtspaard

In de middeleeuwen werden de paarden vooral gebruikt als werkpaard door boeren en handelslieden. Ook is het ras veelvuldig ingezet door krijgsheren en voor oorlogen. Dit heeft vooral te maken met fysieke- en karaktereigenschappen die het Friese paard ook toen al uitermate geschikt maakte om de mens te dienen. 

Ergens in 1544 wordt er voor het eerst schriftelijk gewag gemaakt van de naam ‘Fries paard‘. Een Duitse keurvorst zou gezeten op een Fries paard in galop zich naar de rijksdag in Spiers hebben begeven. Deze verschijning zou zo specifiek zijn dat hij 3 jaar later al van verre herkend werd door keizer Karel de Vijfde bij het benaderen van een slagveld.

Ook zou er een ets bestaan al uit 1568 van de hengst Phryso van Don Juan van Oostenrijk die in Napels gezeteld was. In de 18e en 19e eeuw werd het ras vooral gebruikt in Friesland. Wilde je in die tijd laten zien dat je welgesteld was dan gebruikte je het paard om bijvoorbeeld zondags mee naar de kerk te gaan. En dan ingespannen voor een voor die gelegenheid bestemd rijtuig. Ook nu nog is het mennen met Friese paarden zeer populair.

Friese paard bijna verdwenen

Aan het eind van de 19e eeuw werden de specifieke eigenschappen het ras bijna fataal. De vooral hoogdravende paarden waren minder geschikt voor de landbouw. En zo ontstond in 1879 het Friese Paarden stamboek. Uit deze organisatie is het nu nog steeds actieve KFPS, het Koninklijk Friesch Paarden Stamboek ontstaan. Ook nu nog is een fries paard alleen echt erkend als zodanig als het is opgenomen in het Friese paarden stamboek, ook internationaal!Na nog enkele decennia waarin het voortbestaan van de Fries op het spel stond gaat het begin 20e eeuw gelukkig beter.

Een groep Friezen wilden het ras graag behouden en starten een programma ter behoud en bevordering van de Friese paarden fokkerij.
Met een deskundig fok- en aankoop beleid ging het bestand Friese paarden gestaag weer omhoog. Helaas was de Friese paarden fokkerij teveel gericht op kracht in plaats van luxe. Dit maakte het paard immers meer geschikt voor het zware werk in de landbouw. Hierdoor ontstond een wat kleiner en zwaarder paard, de zogenaamde barokstijl.

friese paard

Landbouwmechanisatie

In de jaren 60 van de vorige eeuw verdween het gebruik van paarden in de landbouw geleidelijk. De tractor nam het onder andere over van het paard. Omdat veel boeren niet over de financiën beschikten om het paard aan te houden verdwenen ze nagenoeg uit beeld op de boeren erven.

Gelukkigerwijs ontstond in die tijd het houden van paarden als hobby en nog meer voor de sport. Met name het mennen met Friese paarden was erg in trek. Toen is men zich ook meer gaan toeleggen op de fok van het meer luxere en ‘langelijnde’ type paard.
Een grote groep mensen maakte zich hard voor het propageren van het ras bij anderen. 

Aangemoedigd door het vriendelijke en intelligente karakter van de Fries viel ze bij veel liefhebbers in de smaak voor verschillende doeleinden. Zo kun je door het hele land voor het rijtuig ingespannen Friezen tegen komen. Maar steeds vaker ook worden de Friese paarden voor dressuur gebruikt. Meest toepasselijke rijtuig bij het mennen met Friese paarden is dan natuurlijk de Friese sjees.

De combinatie van Friese paarden en show is haast vanzelfsprekend geworden. Alleen al de hooggeheven benen in stap-, galop en draf maken de Friese paarden voor show onderdelen geschikt. Een Fries paard in galop blijft ook een prachtig schouwspel. Ook het bij Friese paarden behorende ’behang‘ is een showelement op zich. Heel vaak ook zie je dan ook bij allerlei (hippische) evenementen Friezen ingezet worden voor het geven van shownummers.

Een bekend voorbeeld hiervan is bijvoorbeeld de inzet van Friezen als ingespannen paard voor de arrenslee die gebruikt wordt om de schaatskampioenen van Thialf in rond te rijden. Ook weer vanwege zijn bijzondere hoge been- en knie-actie worden Friese paarden in de dressuur ook steeds meer ingezet. Tot op hoog niveau worden de paarden hier ingezet, met name op Grand-Prix niveau in de USA.


Ook zijn ‘koele’ karakter maakt het paard geschikt voor rijden ‘onder de man’ (of vrouw, natuurlijk!). Voor de springsport is het ras niet echt geschikt, dit vanwege de opgerichte lichaamshouding waarvoor het dier gefokt is.  Nu in 2020 zijn er over nagenoeg de gehele wereld enorm veel liefhebbers van dit prachtig Nederlandsche paardenras. Er staan meer dan ruim 70.000 paarden geregistreerd bij het KFPS verspreid over meer dan 70 landen!

Friese paard exterieur

Als we in de hippische wereld praten over het exterieur van een paard dan wordt daarmee het uiterlijk bedoeld. De exterieur-kenmerken van het Friese paard zijn;

  • kleur

Een Fries is eigenlijk altijd zwart zonder aftekeningen zoals een bles of colletje. Een  hoogst enkele keer komt er een kastanje- bruine variant voor. Maar volgens het stamboek is een Fries paard zwart en ook de echte liefhebber ziet het Fries paard liefst zwart.

  • vacht en beharing

De Fries heeft bijzonder lange manen. Deze zijn evenals de staart vol en golvend, zodanig dat er bij Friese paarden over behang gesproken wordt

  • hoofd van de Fries

is fijn, bijna edel te noemen met puntige beweeglijke oren.

  • de hals van het ras

is zeer gespierd, lang en met een lichte buiging

  • Schouders van het Friese paard

Krachtige ontwikkelde schouders completeren een en ander

  • Benen

De tamelijk korte benen zijn stevig en lang behaard met een zogeheten vetlok net boven de achtervoet.

  • Schofthoogte

Om in het stamboek te kunnen worden opgenomen dient een Fries een minimale schofthoogte van 1.55 m tot 1.70 m te hebben

Het karakter

Zoals al eerder gemeld kun je het karakter van de Fries omschrijven als zeer vriendelijk. Is daarmee een Fries paard voor beginners geschikt? Misschien een ouder paard wat veel verschillende berijders of menners heeft gekend. Maar ik zou een Fries paard voor beginners alleen adviseren als diegene voldoende begeleiding heeft.

Het Friese paard is een intelligent en leergierig dier. Ook is het een gemakkelijk paard om mee om te gaan en niet veeleisend.
Het paard is graag bereid om voor zijn ruiter of menner te werken en beleeft hier ook echt plezier aan.Ook is het een ras wat zich makkelijk aanpast aan zijn omstandigheden. Zo zal hij zich bijna overal in de wereld, ongeacht het klimaat, thuis kunnen voelen. 

Het Ultieme Handboek Voor Het Fries Paard van Tjeerd Bouwma

Voor die liefhebbers of geïnteresseerden in het Friese Paardenras verwijs ik je graag door naar het boek ;
Het Ultieme Handboek Voor Het Friese van Tjeerd Bouwma. In dit boek wordt nog veel uitgebreider ingegaan op de raskenmerken en karaktereigenschappen van de Fries. Ook onderwerpen als voeding, stalling en verzorging komen ruimschoots aan de orde.
Voor diegene die een Fries wil gaan aanschaffen of misschien al in bezit heeft is dit boek een echte ‘must’. 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *